Haters gonna hate enzo. Dat is waar. Maar het zal jouw kind maar wezen dat gepest wordt. Wat doe je dan? Ingrijpen met de kans dat je de situatie erger maakt? Niks doen, en hopen dat het over gaat? Veel ouders voelen zich machteloos als ze ontdekken dat hun kind slachtoffer is van pesterijen. Slashparent en psychologe Nathalie Haeck helpt ons met enkele tips. Omdat de week tegen pesten zo begint. 

Luister

Als je kind jou vertelt dat hij of zij gepest wordt, neem het gesprek dan meteen au sérieux. Probeer zoon of dochter zeker niet weg te wimpelen onder het mom van ‘je wordt er sterker van’ of ‘dat is normaal onder kinderen. Het is belangrijk dat je kind zich gehoord voelt.  Peil vooral naar zijn of haar gevoelens. Benoem ook de gevoelens die je ziet bij je kind, ook als hij/zij die niet verwoordt. Dit kan heel eenvoudig door uitspraken als ‘ik zie dat je boos bent, en dat snap ik ook’ of ‘ik merk dat je verdrietig bent, en je mag ook huilen of je verdriet laten zien’. Je antennes openzetten voor de gevoelens van je kind en hem helpen om die te uiten, helpt alvast.  Dat is al één ding.

Luister nog meer

We trappen allemaal in dezelfde val, maar je hoeft bij een verhaal niet meteen alle feiten te gaan bevragen of weten wat er exact is gebeurd.  Vraag vooral hoe jouw kind het ervaren heeft. En besef dat een verhaal twee kanten heeft. Stap niet meteen naar de ouders van de ‘pester’ of spoor je kind niet aan om telkens alles te gaan vertellen aan de leerkracht. Dat kan allemaal het verkeerde effect veroorzaken.
Wat je wel kan doen, is je kind helpen om assertief te reageren. Luister dus eerst naar het verhaal en erken hoe vervelend het moet zijn. Bedenk dan samen hoe hij bij een gelijkaardige toekomstige situatie kan reageren. Kinderen worden namelijk niet altijd helemaal assertief geboren. Help hen hierbij! Vraag hen of ze zelf weten hoe ze best zouden kunnen reageren en hoe anderen in hun omgeving dit doen als ze gepest worden. Ga het desnoods ook oefenen.

pesten
Photo credits: Thomas Ricker

Oefenen op assertiviteit?

Het is goed om je kind te leren voor zichzelf op te komen. “Meer assertiviteit” wil zeggen dat je je zoon of dochter kan leren om op een zelfzekere manier zijn mening te zeggen.
Stel: je kind draagt een bril en wordt daarom gepest. Dan kan hij beginnen huilen, of terugroepen. Maar evengoed kan hij leren assertief te reageren.
– door droog en kort zijn mening te geven.
Bv ‘ik vind hem wel leuk staan en heb hem ook nodig om goed te kunnen zien’ en dan zelfverzekerd weggaan (geen discussie meer!).
– Reageren met humor kan ook assertief zijn. Op voorwaarde dat je erna zelfverzekerd en met rug rechtop kan wegstappen.
– En negeren kan ook, maar dan wel op een assertieve manier!
Door bijvoorbeeld te denken ‘pfff, kan mij wat schelen wat jij ervan denkt, ik ga gewoon spelen met leuke kinderen’ en dan weg te gaan.

Belangrijke tip : leer je kind aan dat vragen stellen aan de pester vaak geen zin heeft. Al is dit meestal een natuurlijke reflex. ‘Waarom’ vragen op een verwijt als ‘ik vind je stom’, lokt vaak nog meer kwetsende reacties uit. Leer hen vooral assertief af te wijzen en hun mening zeggen. Als een kind assertief reageert, en het pesten blijft verdergaan, dan is het wel belangrijk om volwassenen, zoals een leerkracht in te schakelen.

Rollenspel

Een kind vindt het leuk om te oefenen met assertief reageren, want dit helpt hen om zich meer zelfzeker te voelen en vervolgens ook te gaan gedragen. Speel dus een pester, en help je kind om goed te reageren. En er mag uiteraard gelachen worden bij het oefenen!  Indien ze het geoefende gedrag kunnen gaan uitproberen of toepassen, zullen ze mogelijks succeservaringen opdoen, die hen hierin nog meer kunnen versterken.

Niks helpt

Indien je merkt dat er vanalles is, maar je kind wil er niet over praten, moedig hem/haar aan om te tekenen, geef een dagboek, kijk met wie het wel wil praten, ga eens buitenshuis om alleen met hem of haar te zijn.

Als je merkt dat je kind door de vervelende pestervaringen (die mogelijk opgestapeld en opgekropt zijn) vaker begint te huilen, zich terugtrekt, sombere gedachten heeft, piekert, slecht slaapt of net veel boze buien heeft, dan is het belangrijk om aan de alarmbel te trekken.  Bespreek jullie situatie met de (zorg)leerkracht en/of het CLB. Of kijk eventueel waar je kind hulp kan krijgen om een aantal dingen te verwerken of deel te nemen aan een assertiviteitstraining.

Deze tips kwamen uit het boek : “Kom maar op, ik ben top!  , een therapeutenboek en werkboek voor assertiviteitstraining voor kinderen van 9 tot 12 jaar.


foto NathalieSlashparent Nathalie Haeck is klinisch psycholoog voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen. Ze werkt in de geestelijke gezondheidszorg in Nederland bij Mentaal Beter / in twee huisartsenpraktijken in Merelbeke / en als docent. Ze heeft zelf twee zonen van 9 en 6 jaar.