Onderwijs in Vlaanderen. Er valt wat over te
zeggen. Elke ouder neemt beslissingen als het om onderwijs gaat, je beslist
naar welke school je kinderen gaan en hoe je ze tijdens hun schooljaren
stimuleert. Tot hier ben je mee? Oef! Maar waarop baseer je die beslissingen?
Met andere woorden, hoe kies jij DE SCHOOL voor jouw kind? Wij leggen bij
Maison Slash maandelijks een alternatieve onderwijsmethode onder de loep. Deze
maand: de leefschool.





Een leefschool, wasda?

Marianne Franck is directeur van GO! LeefschoolEikenkring

Marianne: 'Een leefschool is een school waar begeleiders en kinderen samen leven en leren. We leggen er de nadruk op een omgeving en inrichting (zowel binnen als buiten) waar kinderen zich welkom en veilig voelen en spontaan tot spelen en leren komen. Vanuit die ontstane verbondenheid kunnen we samenwerken aan projecten die kinderen zelf aanbrengen en waar we nadenken over leerstof, einddoelen, oplossingen, omgangsvormen. We werken met ideeën van kinderen en begeleiders binnen het kader van de eindtermen van het Gemeenschapsonderwijs.'

JONG EN OUD HELPEN ELKAAR

'De kinderen zitten in stamgroepen waar 2 leeftijden samen zitten zodat ze afwisselend jongste en oudste zijn van een groep. Van de oudsten verwachten we dat ze de jongsten op weg helpen bij project- en hoekenwerk om zo de werking van de nieuwe leefgroep in zich op te nemen.
Binnen een leefgroep werken telkens 2 begeleiders zodanig dat er niet enkel van de kinderen samenwerking verwacht wordt, maar dat ook de volwassenen binnen de school met elkaar kunnen samenwerken en van elkaar kunnen leren. Bij de leefgroepdoorbrekende activiteiten leren jong en oud met elkaar leren omgaan. Ook ouders spelen een belangrijke rol. Zij zijn welkom in kringgesprekken en hun inbreng en medewerking wordt ook verwacht tijdens verschillende activiteiten tijdens en buiten de schooluren.'


EEN HEEL STERK WIJ-GEVOEL

Of er veel verschillen zijn met een traditionele school? Marianne: 'De klassen zijn anders ingedeeld met een kring, een vestiaire  en een buitenruimte. Het grootste verschil is de eigen inbreng van de kinderen, de verbondenheid die we nastreven, de samenwerking met ouders, de open sfeer en de mogelijkheid tot overleg. Ook de kringgesprekken, het wij-gevoel, het filosoferen, het leren door ervaren en het kiezen is typisch voor onze leefschool. Kinderen moeten bij hoekenwerk bijvoorbeeld kiezen wat ze wanneer gaan uitvoeren en leren bijgevolg ook omgaan met plannen, de woordrapporten en het samen evalueren van leerprestaties en activiteiten. Nog een groot verschil is het evalueren van de kinderen. Wij schrijven woordrapporten waarin een eerlijk beeld gegeven wordt van wie het kind is op school en wat het kan en nog niet kan, wat de groeikansen en werkpunten zijn.'

Elk kind krijgt kansen

'Elk kind leert sociale vaardigheden toepassen en mondig zijn. We benaderen dit vanuit de sterkte en zwaktes van het kind zelf en we kijken altijd naar het talent van de leerling. Zwaktes zien we als groeikansen. Proberen is leren. Dit zorgt er voor dat veel jonge ouders meteen onze school kiezen omdat ze hun peuter/kind graag hier willen zien schoollopen. Daarom hebben wij een grote instroom van instappers. Een nadeel is dat we bij een deel van de bevolking pas 'bekend' geraken wanneer hun kind ergens in de lagere schoolloopbaan vastloopt in een traditionele school. Ze hopen dan dat hun kind bij ons een kans maakt. Natuurlijk is zoiets moeilijk te voorspellen en ook daarin zijn we heel eerlijk.

Kansen geven, dingen bespreekbaar maken, woordrapporten schrijven... het zijn allemaal zaken die heel veel tijd nemen. Je zou het als een nadeel kunnen zien dat het tijd kost, maar anderzijds haal je er ook heel veel voldoening uit. Ook hier is het belangrijk vertrouwen te hebben en goed met tijd kunnen omgaan is belangrijk. En ja, er zijn altijd voor- en tegenstanders, sowieso, maar dat heb je overal. Vaak gebeurt het weleens dat jonge ouders hun keuze moeten verantwoorden bij grootouders. Gelukkig draaien die gedurende de jaren draaien wel bij!'

Nina Mouton is klinisch psycholoog en koos bewust voor een leefschool voor haar twee kinderen Miro (9) en Loa (6) .

Nina: 'Mijn kindjes hebben nooit in het klassiek onderwijs gezeten. De leefschool kwam in ons vizier door onze beste vrienden. Zij hebben een zoon net zo oud als Miro. We waren eigenlijk van plan Miro naar de wijkschool om de hoek te sturen, maar zij vertelden over de Eikenkring. Eerst zag ik wat op tegen het traject want we rijden een dikke 10km voor elke rit. Toch overtuigde de website me al snel. "Een kind kan pas leren als het zich veilig voelt" was één van de uitgangspunten. Dat vond en vind ik nog steeds een belangrijke. Voor mijn man was de differentiatie naar elk kind persoonlijk een belangrijk argument omdat er op hun interesses wordt verder gewerkt zonder een kind te duwen in een bepaalde richting waarin het niet zou passen.'

'Na een eerste bezoekje was onze eerste indruk positief: de kleuterklassen waren gezellig ingericht en in de lagere school staan geen banken op rijen, maar in een kring. De school straalde een warm gevoel uit. En wat we ook heel belangrijk vonden: de school heeft veel buitenruimte en groen, dat is niet eigen aan elke leefschool, maar wel aan de onze! We vinden het belangrijk dat onze kinderen veel buiten kunnen spelen, kampen kunnen maken en de natuur in kunnen trekken. Die afwisseling van op de schoolbanken en buiten kunnen ontladen, is een grote meerwaarde!' 

'De verschillen met een traditionele school kan ik alleen maar opmaken vanuit mijn eigen kindertijd. Zo zijn er bijvoorbeeld geen schoolreizen maar uitstappen per project. Onze kinderen gaan vaak buiten de school kijken hoe het écht in elkaar zit. Wat ik ook als zeer positief ervaar, is dat leerkrachten kijken naar de noden van elk kind afzonderlijk.'

Een festivalletje op school, hoe cool is dat?

'Ook positief is dat onze kinderen vaardigheden stap voor stap en op maat aanleren. Elke vrijdag is er een forum. Wanneer een kind iets wilt zeggen of brengen dan kan dat. Voelt een kind zich daar nog niet klaar voor, dan moet dat ook niet. Het schoolfeest is zonder verplichte optredens van de kinderen. Al drie jaar lang zijn het 'Eikse feesten' en is er een festivalletje op school. De eerste keer kon je zelfs blijven slapen. Ja, er is veel ouderparticipatie, de school valt of staat met de werkgroepen en het engagement van ouders. Dat maakt van de school één grote familie. En ook de kinderen hebben inspraak, ze houden bijvoorbeeld maandelijks een grote meeting met heel de lagere school waarop problemen worden aangekaart die de kinderen ervaren.'


'Ik vind het vooral fantastisch dat er niet enkel wordt gefocust op leerstof, maar ook op die vaardigheden die je in het dagelijkse leven nodig hebt. Ik heb het gevoel dat de school onze kinderen begeleid naar wie ze echt zijn. Iets wat we in onze opvoeding ook proberen doen. De juffen zijn altijd aanspreekbaar, de klastitularissen kennen de kinderen heel goed. Ook dat geeft als ouder een goed en veilig gevoel. Het allerbelangrijkste? Ze gaan graag naar school!'

"Mijn kinderen gaan graag naar school"

'Aan ouders die op zoek zijn naar een alternatief voor het traditioneel onderwijs zou ik zeggen: Ga kijken en voelen hoe je de school aanvoelt. Bij ons was er meteen een klik. Onze kinderen leren kijken met een kritische blik, de focus ligt zowel op leerdoelen als vaardigheden van elk kind. Voor ons stuk voor stuk belangrijke zaken die we niet enkel in de theorie geschreven zien staan, maar wat ze voor onze kinderen op de Eikenkring ook echt waarmaken! Wij zijn fan, valt het op? (lacht)'


Ben je zelf op zoek naar een leefschool in de buurt? Ga dan zeker eens kijken op deze website waar je een mooi overzicht krijgt van alle leefscholen in Vlaanderen.