Onderwijs in Vlaanderen. Er valt wat over te zeggen. Elke ouder neemt beslissingen als het
om onderwijs gaat, je beslist naar welke school je kinderen gaan en hoe je
ze tijdens hun schooljaren stimuleert. Tot hier ben je mee? Oef! Maar
waarop baseer je die beslissingen? Met andere woorden, hoe kies jij DE SCHOOL
voor jouw kind? Wij leggen bij Maison Slash maandelijks een alternatieve
onderwijsmethode onder de loep. Deze maand: de montessorischool.

Anne Hermans en Ilse Decoster zijn allebei leerkracht in 't Schooltje van Oppem:

Anne: 'Een montessorischool is een methodeschool die werkt volgens de principes van Maria Montessori. Montessorischolen zetten vooral het ritme van het kind centraal. Elk kind mag volgens zijn eigen ritme evolueren. Montessorischolen zijn ook scholen waarbij het materiaal dat ontwikkeld is door Maria Montessori wordt gebruikt als middel om kinderen inzichtelijk te leren werken. Leerkrachten geven onmiddellijk constructieve feedback zodat kinderen hun eigen leerproces mee begeleiden.

Er zijn verschillende strekkingen in het montessorionderwijs. Zo zijn er scholen enkel zweren bij de ideeën van Maria Montessori, andere scholen passen hun onderwijs meer aan bij de noden van onze huidige maatschappij.'




'Er zijn drie bouwen: de onderbouw (1ste, 2de en 3de kleuterklas), de middenbouw (1ste, 2de en 3de leerjaar) en de bovenbouw (4de, 5de en 6de leerjaar)', vult Ilse verder aan.  'Verder hebben wij ook een peuterklas waar kinderen vanaf 2,5 jaar welkom zijn. De inrichting van onze school is hierdoor helemaal anders dan in een traditionele school. Kinderen zitten in leefgroepen met drie leeftijden en gaan zelf aan het werk met datgene waaraan ze aan toe zijn in hun ontwikkeling. Materiaal staat in open kasten waar kinderen vrije toegang tot hebben. Ze zijn in principe vrij in datgene waarmee ze aan het werk gaan. Al zijn er ook vooropgestelde doelen en voorziene werkjes.'

Nooit blijven zitten

Anne: 'Een groot voordeel van dit systeem is dat kinderen eigenlijk nooit moeten blijven zitten. Als ze iets trager of sneller zijn, dan is dat geen probleem omdat ze individueel begeleid worden.  Een verlengd traject is wel mogelijk, zo kan het zijn dat ze 4 jaar in de middenbouw zitten. Ze moeten voldoen aan de basisnormen om naar de volgende bouw te gaan. Nog een groot voordeel van onze school is dat de kinderen meer dan alleen maar taal, rekenen en WO leren. Ze leren samenwerken, kritisch denken en rekening houden met anderen én ze leren zichzelf kennen.

'Montessorionderwijs is geen tovermiddel. Het is wel een ANDERE visie, een houding, EEN manier van in het leven staan en omgaan met kinderen'

We hebben ook een heel goed contact met de meeste ouders. Ze hebben in de meeste gevallen bewust gekozen voor een methodeschool, hierdoor voelen we sterk hun betrokkenheid en dat is heel fijn. Het is wel belangrijk dat ouders weten welke principes wij hanteren vooraleer ze hun kind inschrijven. Vaak krijgen we ‘instromers’ omdat het daar om bepaalde redenen niet lukte. Ouders verwachten dan dat hun kind plots zelfstandig aan het werk kan gaan en verantwoordelijkheid neemt. Montessorionderwijs is geen tovermiddel. Het is wel een andere visie, een houding, manier van in het leven staan en omgaan met kinderen.'

Zelfstandige werkhouding

Elk voordeel heeft zijn nadeel. Ilse: 'Kinderen krijgen aanzetten en instructies en moeten hiermee aan de slag gaan. Ze moeten zelf werken met materialen waarmee ze dan kennis en inzicht verwerven. Kinderen zijn vanuit zichzelf erg nieuwsgierig en leergierig. Wij zorgen dus voor die prikkelende omgeving zodat kinderen uitgenodigd worden om te leren. Dat klinkt in theorie prachtig, maar in de praktijk loopt dat soms moeilijker. Sommige kinderen zijn sneller afgeleid of hebben taalproblemen en vinden het moeilijker om zelfstandig aan de slag te gaan. Wanneer je geen zelfstandige werkhouding hebt of opbouwt, is het erg moeilijk om vooruit te gaan in de leerstof.'

Of ze gemakkelijk kunnen overgaan naar een middelbare school? Ilse: 'De overgang naar een middelbare school is volgens mij voor veel kinderen een grote stap, niet alleen voor montessorikinderen. De meeste kinderen schakelen hier over naar een gewone middelbare school. Af en toe gaan er naar de middelbare freinetschool. Het voornaamste is dat ouders op zoek gaan naar een school die past bij hun kind en nadien opvolgen of hun kind op de juiste plaats zit.'

Karin Van den Eynde (39) is mama van Marieke (11), Jef (8) en Rosalie (5). Haar kinderen zitten in het montessorischooltje in Oppem.

Karin: 'Ik kende het Montessorionderwijs al omdat we voor mijn man zijn werk 5 maanden in Canada verbleven het jaar voordien en ik mijn kinderen daar naar een montessorischool had laten gaan. Voor kleuters was dat het enige schoolsysteem dat wat leek op het onze: 5 dagen per week naar school gaan, leren liedjes zingen, wat schrijven en gratis Engels oppikken. Toen we verhuisden en ik op zoek ging naar een nieuwe school, was het montessorischooltje in Oppem ineens een optie. Niet ver, niet overbevolkt, in het groen en er waren toevallig nog twee plaatsjes vrij.'

'Toen we een bezoekje gebracht hadden aan 't Schooltje van Oppem en ik nadien mijn dochter terug ging afzetten in haar vorige school, was ik helemaal overtuigd van mijn keuze,' zegt Karin. 'In de montessoriklas werken de kinderen allemaal individueel, sommigen op een matje op de grond en anderen aan bankjes die georganiseerd staan als eilandjes. En ze mogen bewegen in de klas! Wat een verschil met haar andere school!'

'Wat mij zo aantrekt in deze manier van onderwijs? De kinderen leren alles zelfstandig te doen. In kleuterklasjes in het traditioneel onderwijs is dat ook al meer het geval, maar Montessori werkt met zelf ontwikkeld materiaal om kinderen te leren tellen, rekenen, spellen en schrijven. Ze beginnen daar al mee in de kleuterklas en dat materiaal blijft ook terugkomen in de latere groepen. Bovendien werkt elk kind op zijn eigen tempo, dat kan sneller of trager zijn dan de 'gemiddelde leerling' waar het traditionele onderwijs voor is georganiseerd. Wat ik zeer leuk vind is dat ze veel leren van elkaar doordat ze in gemixte groepen zitten. Hierdoor pikken ze aan een eilandje al eens iets op van een klasgenootje.'

Bijna geen huiswerk

Karin: 'Wat ik nog als iets heel positief ervaar is dat ze bijna geen studeerwerk of huiswerk mee naar huis nemen. Als ik andere ouders soms hoor vertellen over het huiswerk dat ze samen met hun kind moeten maken of de lessen die ze moeten opvragen, dan maak ik fijn de opmerking dat ze daar zelf voor gekozen hebben (lacht). Natuurlijk moeten ze wel eens dictee oefenen of vragen ze me soms om Franse woordjes op te vragen. Maar als ze ‘s ochtends en passant  vermelden dat ze een test hebben, is dat gewoon een mededeling alsof het zwemles of knutselen is. In het begin vond ik dat raar, maar dat went snel.'

Welopgevoede kinderen, zo hebben we ze graag

'Onze kinderen worden ook echt opgevoed. Als ze binnenkomen in de klas geven alle kinderen de juf elke dag een hand en zeggen elkaar goeiemorgen. Ook aan de schoolpoort zeggen juffen en ouders elkaar steeds 'goeiedag'. Als leerkracht in een nabijgelegen secundaire school vind ik de leerlingen die van het montessorischooltje komen steeds mondig, maar heel beleefd. Zo hebben we ze graag (lacht).

Ik denk dat het vooral heel belangrijk is dat kinderen zich goed voelen in hun vel en in een klas, anders staan ze niet open om iets te leren. Voor dat welbevinden is er in Montessori zeker plaats. Doordat ze 3 jaar bij dezelfde juf zitten ontstaat er een sterke band. Bovendien wordt bij elke overgang van onderbouw naar middenbouw tot bovenbouw met het hele team overlegd om te zoeken naar de beste match tussen leerling, klasgroep en leerkracht.

Of ik ook negatieve punten ervaar? Wel, montessorionderwijs is niet geschikt voor alle kinderen. Dat vertelden de leerkrachten me toen ik er de eerste keer langs ging. En je merkt soms echt dat bepaalde kinderen hun weg niet vinden.

Weet je wat wel grappig is? Montessorionderwijs komt overgewaaid uit Nederland dus soms zitten er echt rare maar grappige dingen in hun leerstof zoals Nederlandse voetbalploegen, steden of uitdrukkingen. De extreme dingen halen leerkrachten er gelukkig wel uit.
Spijtig genoeg kunnen mijn kinderen niet naar een middelbare montessorischool, omdat die hier niet bestaan. Maar ik zag als leerkracht middelbaar onderwijs al heel wat leerlingen uit het 't Schooltje van Oppem passeren en ik ben er vrij gerust in dat mijn kinderen ook hun weg zullen vinden.'


Meer weten over montessori? Hier kan je terecht:

Wil je graag meer weten over het montessorionderwijs? Check dan zeker deze Nederlandse website eens. Een overzicht van alle montessorischolen in België vind je hier.  En euhm...een insider tipke, volg zeker ook #montessori op Instagram om een mooi beeld te krijgen over deze manier van onderwijs.