Onderwijs in Vlaanderen. Er valt wat over te zeggen.
Elke ouder neemt beslissingen als het om onderwijs gaat, je beslist naar welke
school je kinderen gaan en hoe je ze tijdens hun schooljaren stimuleert. Tot
hier ben je mee? Oef! Maar waarop baseer je die beslissingen? Met andere
woorden, hoe kies jij DE SCHOOL voor jouw kind? Wij leggen bij Maison Slash
maandelijks een alternatieve onderwijsmethode onder de loep. Deze maand: de Tienerschool.

Maar al te vaak kiezen ouders gewoon het dichtstbijzijnde schooltje in hun dorp of stad zonder er echt bij na te denken hoe het er daar aan toe gaat. Voor 't gemak. Toch kan het ook anders. Om je een handje te helpen, vertellen wij je graag wat meer over alternatieve en methodescholen. Scholen die onderwijs aanbieden volgens een bijzondere pedagogische en didactische methode en vertrekken vanuit de leefwereld van het kind. We gingen als eens op bezoek in een Steinerschool en een Daltonschool. Deze maand trekken we naar de Tienerschool.

De tienerschool, wasda?

Jup, het bestaat echt voor je je afvraagt of wij hier gewoon iets aan het uitvinden zijn. Een Tienerschool is een school voor tieners van 10 tot 14 jaar. Het is zowel een lagere school als een secundaire school. Op de Tienerschool zorgen ze voor een zachte overgang van het lager naar het secundair onderwijs. Ze zetten hard in op zelfstandig werken, op samenwerken en op talenten ontdekken en laten groeien.

Veel Tienerscholen zijn er nog niet in Vlaanderen en Brussel. Maar Winnie Smagghe, coördinator bij de Tienerschool Sint-Goedele in Anderlecht legt ons graag de grootste verschillen uit met een reguliere school. Winnie: 'Een groot verschil is de leeftijdsgroep die we samenbrengen. Er zijn heel wat leerlingen die het moeilijk hebben met de overgang van het lager onderwijs naar het secundair onderwijs. We willen die kloof graag verkleinen door een zachte overgang te bieden. Ook de manier van werken is anders.

De tieners krijgen instructiemomenten van de kernvakken zoals wiskunde, taal (Nederlands-Frans-Engels-Latijn) en godsdienst, afgewisseld met persoonlijke werktijd en thematisch werk. Tijdens de persoonlijke werktijd werken ze zelfstandig aan opdrachten van de kernvakken. De leerlingen bepalen zelf aan welk vak ze wanneer werken. Ze krijgen elke maandag hun persoonlijke opdrachten op hun weekplanner. Daarop staat ook tegen wanneer ze klaar moeten zijn. Zo kunnen ze zelf plannen, en groeien ze in autonoom werken. De leraar is dan hun coach.'

"De overgang van het zesde leerjaar naar het eerste middelbaar gaat veel vlotter"


Winnie: 'Leerkracht zijn op de tienerschool is een pittige uitdaging. We werken allemaal in een 38-uren week. Dit is anders dan in een gewone school. Binnen die 38 uur geven leerkrachten instructie en/of thema, begeleiden ze de leerlingen in persoonlijke werktijd, zijn ze een persoonlijke mentor van de leerlingen, zijn er overlegmomenten met het team of met enkele collega's, hebben ze feedbackgesprekken met de leerlingen, kunnen ze persoonlijk werk plannen.'

Pro's en contra's

Zoals in elke school zijn er voor-en nadelen. Maar een groot voordeel aan de Tienerschool is dat leerlingen gedurende 4 jaar omkaderd worden door eenzelfde lerarenteam.

Winnie: 'Ze zullen helemaal geen groot verschil ervaren wanneer ze van het zesde leerjaar naar het eerste jaar secundair overgaan: ze blijven met dezelfde kerngroep, hun lerarenteam blijft bijna ongewijzigd, hun mentor (titularis) blijft dezelfde. Hun zelfstandigheid wordt stapsgewijs aangeleerd zodat ze tegen hun 14e helemaal klaar zijn om de overstap te maken naar de tweede graad secundair en daarbij ook een bewuste en onderbouwde studiekeuze kunnen maken.'



Proeven van studierichtingen

Winnie: 'We geloven niet in bruuske overgangen, maar wel in een stapsgewijze groei naar zelfstandigheid. De sterktes van de didactiek in het basisonderwijs trekken we door naar de eerste graad secundair. De vakexperten van het secundair geven ook les in de derde graad lager. Zo verzekeren we dat de leerlingen inhoud krijgen én dat die op een heel verfijnde manier wordt overgebracht. Bovendien laten we eerst, gedurende 4 jaar, leerlingen proeven van alle studierichtingen, vooraleer ze hier een definitieve keuze in moeten maken. Anderzijds kunnen leerlingen die daar klaar voor zijn ook in het 5e en 6e leerjaar Latijn volgen, bijvoorbeeld. De leeftijdsgroep van 10 tot 14 jaar heeft nood aan sturing, motivatie, steun en inspiratie, en dat bieden wij allemaal. De kleinschaligheid van onze school maakt ook dat elke leerling voldoende aandacht kan krijgen. Iedereen krijgt bij ons regelmatig een functioneringsgesprek. Zo houden we de vinger aan de pols bij elk van onze leerlingen. En vanuit die band die we opbouwen, vindt het echte leren plaats.'



Natascha Canini is mama van Anders en koos er bewust voor om haar zoon in te schrijven in de Tienerschool:

Natascha : 'Anders is na het tweede kleuterklasje overgestapt van het regulier onderwijs naar het Freinetonderwijs. Dit was toen ook een heel bewuste keuze aangezien Anders zich absoluut niet thuis voelde in het klassiek onderwijs en omdat de stijl van het Freinetonderwijs dicht aanleunt bij hoe wij onze kinderen willen opvoeden. Ook de overstap naar de Tienerschool was een bewuste keuze, een logisch gevolg op het Freinetonderwijs. Voor ons zou het tegenstrijdig zijn om onze kinderen na het Freinet naar een klassieke middelbare school te laten gaan. In de Tienerschool werken ze met een aantal principes die ook in het Freinet terugkomen. Denk aan de praatrondes, veel inspraak van de leerlingen, projectwerk in groep etc...'

Goede thuis voor leerlingen

Voor ons is het het belangrijkste dat Anders kan zijn wie hij is en dat hij kan groeien. Na enkele maanden in het middelbaar kunnen we zeggen dat dit meer dan goed lukt. Bij het eerste oudercontact had hij een zeer goed rapport en – en dat is voor ons het allerbelangrijkste – ook een ‘sociaal-emotioneel rapport’ waaruit bleek dat hij veel van de waardes die hij thuis en in de lagere school heeft meegekregen ook tot zijn recht komen in het middelbaar.  Vox is pas sinds dit jaar van start gegaan als Tienerschool dus er zijn nog wat beginnersfoutjes maar ik merk dat ze er echt aan werken en een goede thuis willen zijn voor hun leerlingen. Anders gaat heel erg graag naar school en hij voelt zich erg goed bij zijn leerkrachten en vrienden. Hij weet dat hij zijn mening mag uiten en dat er in de mate van het mogelijke rekening mee gehouden wordt. Hij is nog steeds blij dat hij deze keuze heeft gemaakt want we hebben hem zelf zijn school laten kiezen.

Kind kind laten zijn

Het geheim van goed onderwijs? 'Het allerbelangrijkste is dat een kind zich goed voelt in zijn school en dat hij/zij tijd krijgt om te groeien en te leren,' zegt Natascha. 'We geloven dat elk kind zijn eigen talent heeft en dat je als leerkracht én als ouders hier rekening mee moet houden. Je kan niet verwachten dat een kind alles even goed kan en vanuit dat perspectief moet het onderwijs ook aangepast worden. Onze kinderen leren vrij gemakkelijk, maar ik ben ervan overtuigd dat dat ook te maken heeft met het feit dat ze tijd krijgen om te leren én om te spelen en nog kind te mogen zijn. Iets wat we in het regulier onderwijs echt misten. Met de  stevige basis die hij nu krijgt, zal hij zeker zijn draai vinden in het hoger onderwijs later, dat weet ik zeker.'


Meer info?
Op 27 maart is er een infomoment in de
Tienerschool Sint-Goedele.