Stel: je verwacht een baby. 101 zaken lijk je vanaf dag 1 (of zelfs dag 0) na de geboorte nodig te hebben. Een van die onontbeerlijke items is uiteraard een bed of wieg. Al snel valt je oog op zo’n houten exemplaar in Scandinavisch design van enkele honderden euro’s. Gedreven door hormonen voeg je die wieg toe aan je geboortelijst. Maar wist je dat als je écht de Scandinavische toer op wilt gaan, je helemaal geen peperduur designbed in huis moet halen? Finse baby’s slapen immers al sinds de jaren 1930 massaal in een doos. Saywhat!? 

Al meer dan 80 jaar krijgen aanstaande moeders in Finland een doos van de Finse sociale zekerheid, Kela. Een roze doos, zoals wij ze kennen, maar dan niet volgepropt met (toegegeven, ook heel wat nutteloos) promomateriaal. Het is een echte starterskit - met de klinkende naam ‘äitiyspakkaus’ - met daarin zo’n 50 items die je de eerste maanden als nieuwe ouder zeker kunt gebruiken. Het leukste deel is … de doos zelf! Die hoef je niet na al die ‘ooohs’ en ‘aaahs’ bij het aanschouwen van de schattige babyspullen op het oud papier en karton te gooien, maar kan je gebruiken als ... bed!

Dezelfde start voor elke baby

Deze traditie, die dateert uit de jaren 1930, werd in het leven geroepen om alle Finse kinderen, ongeacht hun afkomst, dezelfde start te geven. Wat zit zoal in? Kruippakjes, een slaapzak, badproducten, luiers, lakens en een kleine matras. Die matras ligt onderaan de doos waardoor ze meteen kan ingezet worden als bedje. Zo hebben heel wat Finse baby’s - vanuit alle sociale achtergronden - dezelfde start met een dutje in de veiligheid van vier kartonnen muren. 

Finse ouders kunnen kiezen tussen deze doos en een geldsom (die vandaag zo’n 140 euro telt), maar tot op de dag van vandaag opteert meer dan 9 op de 10 voor de doos. De Finse overheid pakte het slim aan en ontwierp een wet die stelde dat aanstaande moeders de doos (of geldsom) pas konden krijgen na een bezoek aan een dokter of ziekenhuis en dat vóór de vierde maand van de zwangerschap. 

Slimme marketingstunt

De doos werd dus in het leven geroepen als incentive voor elke zwangere Finse vrouw om zich goed te laten opvolgen om zo de kindersterfte onder controle te krijgen. Die was in in dit land zo’n 80 jaar terug immers aan de hoge kant (65 pasgeborenen op 1.000 overleden). En of het succes had! De kindersterftecijfers namen een gigantische duik sinds de invoering van deze doos waardoor Finland nu zelfs een van de landen ter wereld is met de laagste sterfte rond de geboorte. 

Uiteraard kreeg de Finse babydoos elk jaar een flinke update en zitten Finse zwangeren nu niet massaal opgescheept met oubollige spullen. Integendeel! De 2020 editie bevatte maar liefst 56 items (exclusief de doos die dan nog eens als bed kan dienen!): echt alles (tot condooms toe!) wat je de eerste weken of zelfs maanden zou nodig hebben in een hedendaags (én unisex) jasje!  

Ikwildatook!

Ook interesse in zo’n doos? De échte doos van de Finse sociale dienst Kela is enkel weggelegd voor inwoners van Finland, maar verschillende Finse ondernemingen, zoals Finnish Baby Box, zagen een businessmodel in deze aanpak en verkopen ze ook aan niet-Finnen. Om een even volledige doos samen te stellen als die van de Finse overheid, moet je wel flink wat euros neertellen. Dan klinkt die prachtige houten wieg in Scandinavisch design natuurlijk weer aanlokkelijk …