Waarom heb jij geen piemel? Waarom mogen we geen ijsje eten
als ontbijt? Waarom spreekt die meneer zo
vreemd? Krijg jij ook van voor het ochtendgloren meer dan 1001 'waarom' vragen tegen je hoofd gekletst door je nieuwsgierige kind? Peuters en kleuters weten al goed hoe Peppa Pig te vinden op het wereld wijde web, maar voor al het andere ben jij als slashparent dé Wikipedia van dienst. Waarom?! Kinderpsychologe Karolien Raeymaekers vertelt het ons. En, hallelujah, ze geeft ook wat tips om hiermee om te gaan!

Staat dat kleine mondje bij jullie thuis ook niet stil? Is die onophoudelijke stroom aan waarom-vragen bij jouw peuter of kleuter ook om gek van te worden?

Waar is de tijd naartoe gevlogen? Want het lijkt nog niet lang geleden dat er een kleine baby in jouw armen lag. Dat kleine prutsje dat volledig afhankelijk van je was en die behalve de moeilijke kramp-momenten, ontplofte kakapampers of het chronische slaaptekort voor weinig problemen zorgde. Vandaag staat er plots een kleine professor voor jou. Eentje die alles in vraag stelt, zijn eigen idee heeft en soms tot het absurde toe zijn hoofdje vol vragen met je deelt.

‘Daarom!’, zeg je licht geïrriteerd bij de zoveelste vraag van de dag. Tevergeefs… want ‘daarom’ vervult hun drang naar kennis helemaal niet en zorgt algauw voor een nieuwe reeks aan vragen.

*zucht*

Waarom stellen peuters en kleuters zoveel waarom-vragen?  En hoe ga je daar mee om?

 

Een peuter heeft net geleerd om zich uit te drukken. Niet enkel meer met huilen, roepen of grote gebaren, maar nu ook door middel van een aantal woorden. Hij kijkt met grote ogen naar die onbekende wereld rondom zich. Als hij zich veilig voelt, gaat hij nieuwsgierig op pad. Hij verkent de omgeving en iedereen die daarbij hoort. Alles is nieuw en dat roept wel honderd vragen op, die hij het liefst aan zijn trouwste fans stelt. Jij en je partner worden dus overspoeld met alle bedenkingen en de grootste levensvragen. 'Mispoes!' als jij dacht dat het na die eerste babymaanden een pak rustiger zou worden…

Een plan van aanpak waarvan iedereen blij wordt!

- Wees een onvoorwaardelijk klankbord. Hoor de vragen die jouw kindje stelt en probeer ze niet weg te vegen of af te remmen. Het is goed om als peuter dingen in vraag te stellen. Het hoort bij de ontwikkeling en maakt van hen nog meer een uniek en op zichzelf staand persoontje. Als ouder ben je vaak het favoriete klankbord. Jouw mening is belangrijk, ze vertrouwen je blindelings. Jouw peuter voelt zich veilig bij jou en komt tijdens zijn spannende ontdekkingstocht maar al te graag checken wat kan en waarom.

- Hou het eenvoudig. Geef een kort en duidelijk antwoord. Een peuter heeft nog geen uitgebreide uiteenzetting nodig, maar een uitleg op maat.

- Zoek voorbeelden in de dichte omgeving om een concreet beeld te schetsen. Zo kan bijvoorbeeld opa, nonkel, papa en broer als voorbeelden van jongens dienen en oma, de buurvrouw of meter als voorbeeld van het vrouwenclubje bij die vraag ‘waarom heeft hij nu net een piemel?’

- Stel de vraag terug. Wat is het antwoord op de vraag volgens jouw zoon of dochter? Je bent hun steun en toeverlaat, maar jouw idee slaafs volgen moet een peuter zeker niet. Geef daarom ook aandacht aan de ontwikkeling van het zelfstandige denken en vraag naar hun bedenkingen en ideeën.

- Je hoeft geen wandelende encyclopedie te zijn. Wat, nu net welke, dino eet of waarom slapende vogels niet uit een boom vallen? Als volwassene hoef je geen alleswetende professor te zijn. Je mag gerust aangeven dat je iets niet weet. Zo kan je meteen tonen hoe je een probleem kan oplossen en waar je bijvoorbeeld wel een antwoord kan vinden of wat je wél weet over dat thema. Dat is meteen ook een helpende tip voor die vragen waar geen antwoord op te vinden is. Want waarom is geel geel en niet blauw?

- Staat je hoofd op ontploffen van al die vragen? Geef je grens aan door niet de waarom- vraag weg te wimpelen, maar door een vriendelijke grens te stellen aan het drukke gedrag. Geef heel duidelijk aan dat jouw hoofd even rust nodig heeft en vertel dat er straks zeker tijd is voor nog meer vragen. Maar nu stoppen we even met vragen stellen en praten we wat rustiger.

- Leid af: stel een ander spel voor en leid jouw peuter of kleuter af van zijn warboel aan vragen. Focus op dat wat al gekend is en waar ze veel plezier aan hebben. Een hele dag nieuwsgierig op verkenning gaan is immers erg vermoeiend. Gekend terrein brengt rust en ontspanning! Die ene knuffel, de eeuwenoude blokkendoos of de puzzel die jouw peuter al tientallen keren maakte, kunnen nu zorgen voor een eenvoudige, maar efficiënte, afleiding. 

Wat zeg je? Zijn er voordelen aan die vragenstorm?

De waarom-vragen van een peuter of kleuter geven je een leuke inkijk in dat kleine hoofdje. Ook al staat zo een spervuur aan vragen gelijk aan veel individuele aandacht, toch is het vaak niet de hoofdreden of bedoeling van een jong kindje. Jij bent eenvoudigweg hun snelste en meest betrouwbare bron naar kennis en geruststelling.

Kan je hen helpen met sommige vragen of toon je gewoon jouw onvoorwaardelijke steun daarbij, dan zal jouw peuter of kleuter vaak al tot rust komen. 

Het is een groot compliment om die taak te mogen uitvoeren… ook al moet je jezelf daar na een drukke dag waarschijnlijk even aan herinneren.



Karolien Raeymaekers is slashparent van 2 kinderen en is kinderpsychologe in haar eigen praktijk

Onlangs bracht ze haar boek 'Denk als je peuter/kleuter' uit  waarin ze vanuit haar jarenlange ervaring als gedragstherapeut advies en tips geeft over eten, slapen, zindelijkheid, koppigheid, emoties, bij de dokter gaan, ...

Op haar blog ‘Kleine Boefjes geeft Karolien pasklare inspiratie voor plezante activiteiten met je kind. Maar ook vragen rond opvoeding, typische peuter- of kleuterfratsen, zijn hier welkom.