Praten of zwijgen bij iemands verdriet? Wat kies je? Wat zeg je als je moet praten en wat zeg je niet als je zwijgt? Hoe ben je een goede vriend? Dat zijn rake bedenkingen van Abel (7), het zoontje van slashparent Uus. De ouders van zijn vriend gaan scheiden, en dat leidt tot veel gevraag en gewroet, bij zoon én moeder.

UUS “Mama, ik heb slecht nieuws. Mijn hartje is gebroken. De ouders van Arthur zijn gescheiden. Ze zijn gisteren gescheiden, mama, op zondag. En ze pasten net zo leuk bij elkaar! Toen ik er vorige keer ging spelen, denk ik dat ze nog verliefd waren. Kan je terug verliefd worden, mama? Gaat dat over en wat als dat over gaat?”

Abel(7) heeft die avond verschillende keren gehuild, en tenslotte zichzelf in slaap gehuild. Verdriet, verdrietige vriendjes, verliefd zijn, het is wat veel om dragen voor die kleine schoudertjes. En dat is dan nog maar een fractie van het verdriet dat scheidende ouders bij hun eigen kinderen zien.

Praten of zwijgen

“Ik ga een goede vriend zijn voor Arthur", zegt Abel. "Ik ga er over praten met hem, maar soms willen kindjes dat niet he. Het is wel moeilijk om te weten of Arthur gaat willen praten of zwijgen. Maar ik heb al een oplossing. Ik ga dan vragen wat hij wil. Zoals daarstraks in de bus naar het zwembad, toen vroeg ik wil je erover praten of wil je zwijgen en toen zei hij zwijgen. En toen hebben we dat gedaan. Mag ik nu een appel? Ik kan er niet aan blijven denken, het is te veel verdriet.” *

Het doet me pijn om mijn zoon zo te zien worstelen. Zelf worstel ik ook met verbazing, ongeloof en spijt. Ik voelde het op afstand niet aankomen, en heb ook geen idee waarom zij dit besluit nemen. Maar verwachts of onverwachts, met of zonder bekende reden, het is helemaal niet aan mij om daar een oordeel over te hebben. Hoe positioneer ik mij dan in deze situatie? Wat doe ik als ik hen straks tegenkomt? Praten of zwijgen? De dualiteit die mijn zoon aanhaalt, is behoorlijk essentieel.

Ik besluit even af te wachten en te zwijgen. Het slechte nieuws blijkt geen kindermisverstand te zijn. Ik kom de ouders niet tegen op school. Dan maar praten via een mailtje, maar als je kiest voor praten: wat zég je dan?

Wat zég je dan wel?

Een relatiebreuk is een beetje sterven, er komt rouwen bij te pas, en voor de omgeving het taboe en de ongemakkelijkheid om op een helpende en steunende manier te reageren.

Voor de spelregels onder de noemer “beter niet”, volstaat een gemiddelde portie gezond verstand. Beter geen partij trekken. Beter niets slechts van de ene aan de andere zeggen. Beter niet met je eigen mening komen aandraven. Beter niet dramatiseren en evenmin relativeren.

Maar wat zeg je dan wel? Beter wel… vragen of ze willen praten of zwijgen? Beter wel… vragen hoe het met hen gaat? Beter wel… onpartijdig blijven? Beter wel… concrete hulp aanbieden? Ja, dat denk ik wel. En luisteren.

Ik wens je mildheid toe

Ik ben blijven nadenken om tenslotte uit te komen bij deze toewensing, die ik naar elk van hen heb gestuurd:

“Ik wens je mildheid toe. Mildheid voor elkaar en voor jezelf. Mildheid van jullie omgeving.”

Wat wens jij je scheidende vrienden toe? Wat zou je zelf toegewenst willen krijgen?

* PS: Mama, wie gaat nu de appel van Arthur schillen? En wie gaat met hem voetballen? Er zijn toch papa-dingen en mama-dingen? Hoe gaat dat dan?