Naast donkere avonden, guur weer en een herfstdip brengt de maand November nog een ander, ambetant side-effect met zich mee: die van het kopen/kopen en hebben/hebben. Quoi? Jawel, schuldigen zijn Sinterklaas, de nakende eindejaarsfeesten én .. de allernieuwste trend overgewaaid uit Amerika: Black Friday (volgende vrijdag). Slashparent Jenni stelt zich grondig vragen bij die hevige november-consumptiepush. Want misschien kan het ook anders?  JENNI Met de eindejaarsfeesten in aantocht draait onze consumptiemaatschappij op volle toeren en wordt onze koopdrang langs alle kanten gestimuleerd. De speelgoedreclame vliegt je rond de oren. Kerstballen hangen – de ene nog wat kitscheriger dan de anderen- al te pronken in de winkelrekken. Black Friday & Halloween waaien dan weer over uit het land van de oranje President. Met andere woorden: niet alleen je eigen consumptiedrang, maar ook die van je nazaten worden danig op de proef gesteld. Heb je de intentie om van hen geen materialistische, bedorven kinders te maken, dan gaat dat toch allemaal nét iets moeilijker in het najaar. 

Kinderen in overdrive

Misschien ondervind jij hier helemaal geen problemen mee? Misschien zijn jouw kinderen heel dankbare, immer contente kinderen die met eender welk cadeau blij en volledig immuun zijn voor de speelgoedboekskes die in de brievenbussen vallen? De mijne helaas niet. Geef ze iets en ze willen meer. Voordat de parent police met het vingertje komt zwaaien: ze krijgen écht niet alles wat ze willen eender wanneer. Maar laat ons een kat een kat noemen: het is wel een feit dat ze als westerse middenklaskinderen bij élke feestelijke gelegenheid behoorlijk verwend worden.

Een klein relaas van een random verjaardagsfeestje

Enkele weken geleden. Het oudste kind wordt vijf. Nadat daags voordien de klasvriendjes kwamen spelen en de dozen Playmobil & Lego opgestapeld in een hoek van de speelruimte liggen, is het tijd voor de familie. Om de 5 minuten gaat de bel. Pakjes worden opengedaan, de stapel wordt hoger. Ondertussen gaat het boekje van Playmobil rond: ‘kijk mama, die brandweerkazerne wil ik ook nog!’ (terwijl het piratenschip en de politieauto nog onaangeroerd in de hoek liggen). Ik krijg al een beetje de kriebels van zulke uitspraken. Elke nieuwe bezoeker wordt geïnspecteerd op basis van het meegebrachte cadeau. Even later komt oma toe. Die heeft, ingefluisterd door ondergetekende, iets ‘nuttigs’ mee. Een pyjama. De teleurstelling valt in de ogen van de zoon te lezen. Mijn anders zo lieve jongen verandert in een kleine, materialistische tiran en laat zich de uitspraak ‘maar dat wil ik helemaal niet! Dat vind ik maar een heel stom cadeau hoor’, ontvallen.

I pleed guilty

Herkenbaar? Fijn dat het kind zo in de watten wordt gelegd, maar de rotverwende- nestopmerkingen geven me een onbehaaglijk gevoel. Het gevoel dat ik de fakkel van de mantra ‘kopen kopen kopen’, gewoon doorgeef. Dit is niet de manier waarop ik mijn kinderen wil opvoeden. Ik ben niet heiliger dan de paus, kopen is fijn, maar overdaad schaadt. En als puntje bij paaltje komt, speelt het kind vooral met 1 cadeau. De andere dozen blijven wekenlang ongeopend. Ergens moet ik toegeven dat het ook aan mezelf ligt. Ik ga in overdrive als het op (verjaardags-)feestjes aankomt. Het moet altijd unieker, Pinterest – en Instagramwaardig zijn (ik vierde mijn 1—jarig moederschap met een-volledig-uit-suikerpasta-bestaande-wilde dierentaart van over de 100€). Ik surf mee op die consumptiegolf. Weken op voorhand speur ik het internet af voor leuke Halloween-kostuums (een feest waar ik als kind nog nooit van gehoord had). Op Black Friday-kortingen ga ik gretig in. En op vragen van familieleden over het waarmee ze ons nageslacht gelukkig kunnen maken, antwoord ik steevast alleen maar met materiële dingen. Het moet anders. Het kan anders.

Win-Win

Het ‘arme kindjes in Afrika’ – verhaal slaat voorlopig niet aan, en voor een inleefreis naar de sloppenwijken van Calcutta zijn ze voorlopig nog te jong. Kan ik van een 2 en 5-jarig kind verwachten dat ze altijd dankbaar zijn en beseffen in welke weelde ze opgroeien? Misschien is dat te hoog gegrepen. Maar ik vind het wél persoonlijke plicht om zaken als duurzaamheid  een stukje in onze opvoeding te steken. Anderzijds mogen kinderen ook kinderen blijven en hoeven ze niet het slachtoffer te worden van een soort van collectief schuldgevoel. Het plezier waarmee de oudste zoon uren door de reclameblaadjes gluurt is echt niet iets dat ik hem wil afpakken.  De gulden middenweg dan maar. Maar hoe?

Een heus ‘anti-mijn-huis-verandert-in-een-speelgoedwinkel-actieplan’

Ik ga te rade bij andere slashparents & vriendinnen en kom zo tot een heus ‘anti-mijn-huis-verandert-in-een-speelgoedwinkel-actieplan’. Dat bestaat enerzijds uit het inperken van het lawaaierige, meestal uit Aziatische landen afkomstig speelgoed (vaak te kleurrijk en van te lage kwaliteit), en de focus op het immateriële anderzijds. Slashparents die we zijn, maken we er natuurlijk een win-win – situatie voor beide partijen van:
  1. Op een moedige zaterdagochtend doen we de grote opkuisshow: speelgoed waar er de afgelopen maanden niet meer mee gespeeld is, geven we mee aan ‘Vergeet de kinderen niet’, een organisatie die zich inzet voor kinderen van dakloze families (er verdwijnt ook andere brol op de vuilkar die in kinds’ ogen nog gehouden moest worden, maar ssst!). Win voor kinderen: Zij herontdekken vergeten speelgoed, wat weer uren gewonnen speelplezier betekent, hoera! Win voor slashparents: Een opgeruimd huis zorgt voor een opgeruimd hoofd.
  2. We vragen aan vrienden & familieleden om niet elk apart cadeaus te kopen (waarvoor we, laat ons eerlijk zijn, op den duur ook geen inspiratie meer hebben) maar samen te leggen voor één groot: een stapelbed. Win voor kinderen:  zo leren ze sparen & de vreugde die uitstellen & verlangen met zich meebrengt. Win voor slashparents: Grote, dure aankopen worden uitbesteed, en dat opent andere perspectieven! (hello, citytrip naar Sevilla!)
  3. We zoeken naar meer duurzame alternatieven. Zoals bijvoorbeeld speelgoedabonnementen of zo is er Fairplace, een webshop met speelgoed met een meerwaarde. Gemaakt uit gerecycleerd materiaal, in de sociale economie of Belgische bedrijven. Win voor kinderen: ze krijgen speelgoed Win voor slashparents: We zijn zeker dat er bij de productie geen bomen omgekapt of kinderarbeid aan te pas gekomen is. Bovendien staat zo’n houten speelgoed gewoon ook veel mooier in ons interieur.
  4. We gaan voor meer ervaringen en minder tastbare zaken. Zelfgemaakte bonnen - it is! Want is het niet dat herinneringen ons gelukkiger maken dan materiële zaken? August wil al maanden naar de bioscoop (toegegeven, eerder voor de ‘randactiviteiten’ zoals popcorn eten, maar bon), maar door tijdsgebrek komt het er maar niet van. De eindejaarsfeesten vormen dus de ideale gelegenheid om er werk van te maken. Want als het erop aankomt, wint een uitje naar de cinema, het ijssalon of het pretpark het van de Paw Patrol Pup Racer.  Toch? Win voor kinderen én slashparents: we brengen kwalitatieve tijd met elkaar door. En daar draait het toch ook grotendeels rond tijdens de feestdagen, niet?